Kody statystyczne dla gamedevu. Lekcja z brytyjskiej reformy SIC i SOC
Mimo że klasyfikacje statystyczne wyglądają na techniczny detal administracji, w praktyce decydują o tym, czy sektor jest widoczny w danych publicznych. Jeśli studio jest w rejestrach opisane wyłącznie jako firma programistyczna, a jego pracownicy jako programiści aplikacji, część obrazu branży gier rozpływa się w szerszych statystykach IT. Utrudnia to precyzyjne mierzenie skali sektora, projektowanie polityk publicznych, planowanie kształcenia i analizowanie potrzeb kompetencyjnych.
Systemy klasyfikacji działają na dwóch różnych poziomach. Pierwszy opisuje działalność przedsiębiorstwa: w Wielkiej Brytanii służy do tego SIC (Standard Industrial Classification), a w Polsce PKD (Polska Klasyfikacja Działalności). Drugi opisuje zawód wykonywany przez pracownika: brytyjski SOC (Standard Occupational Classification) i polska KZiS, czyli Klasyfikacja Zawodów i Specjalności na potrzeby rynku pracy. W obu krajach klasyfikacje działalności zostały ostatnio zaktualizowane w sposób, który zwiększa widoczność gamedevu. Znacznie więcej do zrobienia pozostaje jednak na poziomie zawodów i kompetencji.
Przełom w klasyfikacji działalności
Przez lata brytyjski gamedev był ujmowany głównie w szerszych kategoriach oprogramowania i IT. UK SIC 2026 zmienia ten obraz. Nowa klasyfikacja wyodrębnia klasę 62.11 „Development of video game software and applications”, a na najbardziej szczegółowym poziomie rozdziela tworzenie oprogramowania i aplikacji do gier (62.111) od tworzenia narzędzi, silników i middleware do gier (62.112). Wydawanie gier pozostaje odrębną działalnością w dziale wydawniczym.
Osobne miejsce otrzymał również e-sport. UK SIC 2026 przewiduje m.in. kody 93.112 dla obiektów e-sportowych, 93.122 dla klubów e-sportowych, 93.193 dla organizacji wydarzeń e-sportowych oraz 93.195 dla pozostałej działalności e-sportowej. To ważne nie tylko symbolicznie: osobne kody pozwalają agregować dane dotyczące aktywności, które wcześniej były rozproszone pomiędzy szerszymi kategoriami sportu, rozrywki i działalności cyfrowej.
Reforma jest efektem wieloletniej pracy nad lepszym odzwierciedleniem współczesnej gospodarki w oficjalnych klasyfikacjach. Organizacje branżowe, w tym Ukie, od lat zwracały uwagę, że niedopasowane kody SIC utrudniają wiarygodne mierzenie sektora gier. Argument jest prosty: jeśli działalność firm nie jest właściwie identyfikowana w rejestrach, państwo ma słabszą podstawę do oceny znaczenia sektora przy projektowaniu polityki gospodarczej, kompetencyjnej, eksportowej czy instrumentów wsparcia.
Warto jednak pamiętać, że publikacja nowej klasyfikacji nie oznacza natychmiastowej zmiany wszystkich statystyk. Office for National Statistics (ONS) wskazuje, że UK SIC 2026 nie jest jeszcze operacyjnie wykorzystywany we wszystkich jego systemach, a wdrażanie będzie stopniowe. Sama zmiana kodów jest więc początkiem procesu: potrzebne są również odpowiednie procedury raportowania i konsekwentne stosowanie nowych kategorii przez administrację i przedsiębiorstwa.
To prowadzi do drugiej lekcji z Wielkiej Brytanii: znaczenia pracy oddolnej. Ukie od lat zachęca firmy do sprawdzania i aktualizowania kodów SIC oraz wyjaśnia, jak klasyfikacja wpływa na dane o sektorze. Nawet dobrze zaprojektowany system nie da wiarygodnego obrazu branży, jeżeli firmy będą posługiwały się nieaktualnymi albo zbyt ogólnymi kodami.
Zawody: warstwa wciąż niedopasowana do realiów branży
Druga warstwa klasyfikacji dotyczy zawodów. Brytyjski SOC opisuje rodzaj wykonywanej pracy, a jego kody są wykorzystywane m.in. w statystykach rynku pracy oraz w systemie migracji zarobkowej. W przypadku gier problem nie polega na całkowitym braku odpowiadających im zawodów, lecz na tym, że role charakterystyczne dla produkcji gier są rozproszone pomiędzy szerokimi kategoriami wspólnymi dla wielu sektorów.
Dobrym przykładem jest kod 2134 „Programmers and software development professionals”. Wśród przykładowych zawodów znajduje się tam „Computer games designers”, mimo że game designer i programista to w praktyce odrębne profile kompetencyjne. Inne role produkcyjne trafiają do kategorii związanych z projektowaniem, multimediami, zarządzaniem czy działalnością kreatywną. W efekcie klasyfikacja nie pozwala łatwo odtworzyć rzeczywistej struktury zatrudnienia w sektorze gier.
Klasyfikacja zawodowa ma też konsekwencje wykraczające poza statystykę. Kody SOC są wykorzystywane w brytyjskim systemie Skilled Worker, gdzie poszczególnym grupom przypisuje się poziom kwalifikacji i progi wynagrodzeń. Nie oznacza to, że zawody gamedevowe są z tego systemu wyłączone. Przykładowo kod 2134 jest obecnie klasyfikowany jako Higher Skilled i kwalifikuje się do ścieżki Skilled Worker. Problemem pozostaje jednak dopasowanie konkretnej roli do właściwego kodu oraz stosowanie progów wynagrodzeń obliczanych dla szerokich grup zawodowych, które nie zawsze odpowiadają specyfice branży gier.
Dlatego dalsze prace nad klasyfikacją zawodów są równie istotne jak reforma SIC. Precyzyjniejsze kategorie pozwoliłyby lepiej mierzyć zapotrzebowanie na kompetencje, wynagrodzenia, mobilność pracowników i niedobory kadrowe, a także wyraźniej odróżniać zawody typowe dla produkcji i wydawania gier od podobnych stanowisk występujących w innych sektorach.
Sytuacja w Polsce: pierwszy krok już został wykonany
W porównaniu z Wielką Brytanią Polska wypada lepiej, niż mogłoby się wydawać. PKD 2025, obowiązujące od 1 stycznia 2025 roku, wyodrębnia podklasę 62.10.A „Działalność w zakresie programowania gier komputerowych”, obok 62.10.B „Pozostała działalność w zakresie programowania”. 62.10.A obejmuje projektowanie struktury i zawartości, pisanie, modyfikowanie, testowanie i utrzymanie oprogramowania i aplikacji do gier komputerowych, a także oprogramowania pośredniczącego do gier. Działalność wydawnicza w zakresie gier komputerowych pozostaje natomiast w klasie 58.21.
Oznacza to, że podstawowy postulat widoczności gamedevu na poziomie klasyfikacji działalności gospodarczej został już w Polsce w pewnym stopniu zrealizowany. Wyzwaniem staje się teraz jakość stosowania nowego kodu. Ma to szczególne znaczenie w sektorze, w którym istotną rolę odgrywa współpraca B2B. Prawidłowa klasyfikacja działalności studiów i jednoosobowych działalności gospodarczych może poprawić jakość danych opisujących ekonomiczny i kompetencyjny obraz branży.
Od strony klasyfikacji zawodowej sytuacja jest bardziej złożona. KZiS zawiera kod 251302 „Projektant aplikacji multimedialnych, animacji i gier komputerowych”, a także szereg zawodów odpowiadających kompetencjom występującym w produkcji gier, m.in. 251401 „Programista aplikacji”, 251403 „Projektant interfejsu użytkownika”, 251404 „Specjalista do spraw jakości oprogramowania”, 251903 „Tester oprogramowania komputerowego” czy 251910 „Specjalista do spraw wirtualnej rzeczywistości”.
Problem polega więc nie na całkowitym braku zawodów przydatnych do opisu gamedevu, ale na braku branżowo spójnego zestawu kategorii pozwalających odróżnić pracowników sektora gier od osób wykonujących podobne zawody w innych gałęziach gospodarki. Szczególnie słabo widoczne są role charakterystyczne dla produkcji i wydawania gier, takie jak wyspecjalizowane funkcje projektowe, producenckie, wydawnicze oraz związane z rozwojem biznesu. Precyzyjniejsza klasyfikacja zawodów mogłaby przynieść wymierne korzyści. Kod zawodu jest wykorzystywany m.in. w zgłoszeniach do ZUS, dlatego lepsze odwzorowanie ról gamedevowych stworzyłoby dodatkowe źródło danych o zatrudnieniu i ograniczało zależność od badań ankietowych branży. KZiS jest także narzędziem wykorzystywanym w statystyce zatrudnienia, pośrednictwie i poradnictwie zawodowym, badaniach, analizach i prognozach rynku pracy. Nie należy jednak traktować samego wpisania zawodu do KZiS jako automatycznego stworzenia kwalifikacji czy programu kształcenia. Klasyfikacja jest przede wszystkim narzędziem porządkującym i statystycznym.
Co z brytyjskiej reformy wynika dla Polski
Brytyjska lekcja dotyczy czegoś więcej, niż numeracji w rejestrach. Stawką jest możliwość rzetelnego opisania sektora gier: jego przedsiębiorstw, zatrudnienia, zawodów i kompetencji. W Wielkiej Brytanii zmiana klasyfikacji działalności była poprzedzona wieloletnim gromadzeniem danych, rzecznictwem branżowym i współpracą z administracją. Równolegle zwracano uwagę na konieczność prawidłowego stosowania kodów przez same przedsiębiorstwa.
Dla Polski kluczowe są teraz zatem trzy równoległe działania: upowszechnienie prawidłowego stosowania 62.10.A przez podmioty faktycznie tworzące gry, ocena jakości danych uzyskiwanych dzięki nowej klasyfikacji oraz analiza KZiS pod kątem zawodów charakterystycznych dla współczesnej produkcji i wydawania gier. Okres przejściowy związany z PKD 2025, trwający do końca 2026 roku, tworzy naturalny moment na edukację firm i weryfikację wpisów. Jednocześnie każda kolejna aktualizacja KZiS jest okazją do przedstawienia dobrze udokumentowanych propozycji dotyczących brakujących lub niedostatecznie precyzyjnych zawodów. Warto przy tym unikać tworzenia osobnego kodu dla każdej nazwy stanowiska używanej w studiach. Celem powinno być wyodrębnienie takich grup zawodowych, które są trwałe, mierzalne i rzeczywiście kluczowe do sporządzenia nomenklatury zawodowej oraz struktury kompetencji sektora.
Wnioski
Polska i Wielka Brytania zrobiły już ważny krok w kierunku lepszej widoczności gamedevu na poziomie klasyfikacji działalności gospodarczej. UK SIC 2026 wyodrębnia tworzenie oprogramowania do gier i narzędzi deweloperskich, a polskie PKD 2025 zawiera podklasę 62.10.A przeznaczoną dla programowania gier komputerowych. Najważniejszym wyzwaniem jest dziś doprowadzenie do tego, aby ta klasyfikacja była prawidłowo i powszechnie stosowana oraz aby wynikające z niej dane rzeczywiście pozwalały mierzyć sektor. Drugim, bardziej złożonym zadaniem jest uporządkowanie klasyfikacji zawodów w taki sposób, by lepiej odzwierciedlała współczesny proces produkcji i wydawania gier.
Brytyjskie doświadczenie pokazuje, że skuteczna reforma wymaga połączenia kilku elementów: dowodów pokazujących luki w danych, wspólnego stanowiska branży, współpracy z administracją i instytucjami statystycznymi oraz konsekwentne stosowanie nowych kodów przez firmy i pracodawców. Bez tego ostatniego elementu, poprzedzonego właściwą edukacją adresowaną do sektora, nawet najlepsza klasyfikacja pozostanie jedynie zmianą na papierze.
Źródła:
- Wywiad z Nickiem Poole’em oraz Colmem Seeleyem – UKIE
- UKIEpedia: https://ukiepedia.ukie.org.uk/index.php/Standard_Industrial_Classification_%28SIC%29
- Załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2024 r. (Dz. U. poz. 1936). Polska Klasyfikacja Działalności PKD 2025: https://klasyfikacje.stat.gov.pl/static/pkd_25/pdf/KlasyfikacjaPKD2025.pdf
- https://www.ons.gov.uk/methodology/classificationsandstandards/ukstandardindustrialclassificationofeconomicactivities/uksic2026revisionprocess
Stowarzyszenie Video Games Poland
ul. Młynarska 7
01-205 Warszawa
www.videogamespoland.pl





